Vietnamese Vietnamese

Mempool là gì? Cơ chế hoạt động và vai trò trong Blockchain

Tác giá Đào Trang Đào Trang Reviewed by: Bùi Dương - Tác giả tại Coinminutes Việt Nam Bùi Dương Updated 28/10/2026 05:08 PM
Mempool là nơi lưu trữ tạm thời các giao dịch Bitcoin chưa xác nhận, ảnh hưởng đến thời gian chờ và phí giao dịch. Tìm hiểu cách Mempool hoạt động, kiểm tra giao dịch Pending và sử dụng mempool.space để theo dõi phí, tối ưu thời điểm chuyển BTC.
Mempool là gì? Tìm hiểu cơ chế xử lý giao dịch Bitcoin
Mục lục
    Xem thêm

    Khi chuyển Bitcoin hoặc thực hiện giao dịch Crypto, bạn có thể gặp trạng thái Pending do giao dịch chưa được xác nhận trên Blockchain. Một trong những yếu tố liên quan đến quá trình chờ này là Mempool - nơi các node lưu giữ tạm thời những giao dịch chưa được đưa vào block. Vậy Mempool là gì, hoạt động ra sao và ảnh hưởng thế nào đến phí giao dịch? Cùng Coinminutes tìm hiểu cơ chế hoạt động, vai trò của Mempool và cách theo dõi Mempool Bitcoin qua các công cụ trực tuyến.

    1Tổng quan về mempool

    Mempool là nơi các node lưu giữ tạm thời những giao dịch chưa được đưa vào block trên Blockchain. Khái niệm, vai trò và sự khác biệt giữa Mempool, Block và Blockchain giúp làm rõ vị trí của Mempool trong quá trình xử lý giao dịch.

    Mempool là gì theo định nghĩa kỹ thuật?

    Mempool (viết tắt của memory pool) là tập hợp các giao dịch chưa được xác nhận mà một nút mạng (node) lưu giữ tạm thời. Trong Bitcoin, trước khi tiếp nhận giao dịch vào mempool, node kiểm tra điều kiện chi tiêu và các chính sách liên quan đến phí, tài nguyên hoặc quan hệ phụ thuộc giữa các giao dịch. Vì vậy, một giao dịch được tạo và ký thành công chưa chắc đã được node tiếp nhận.

    Bitcoin không có một Mempool chung cho toàn mạng lưới. Mỗi node duy trì danh sách giao dịch chờ riêng và trao đổi dữ liệu thông qua mạng ngang hàng (P2P). Vì vậy, các node có thể lưu giữ những tập hợp giao dịch khác nhau tại cùng một thời điểm.

    Theo tài liệu Transaction Relay Policy của Bitcoin Core, node áp dụng chính sách tiếp nhận đối với giao dịch chưa xác nhận bên cạnh các quy tắc đồng thuận liên quan. Chính sách này mang tính cục bộ và có thể được cấu hình. Do đó, một giao dịch bị từ chối vào mempool chưa chắc vi phạm quy tắc đồng thuận. Các điều kiện tiếp nhận giao dịch chưa xác nhận cần được phân biệt với quy tắc xác minh giao dịch trong block.

    Tổng quan về mempool

    Mempool lưu trữ giao dịch chờ xác nhận và áp dụng chính sách tiếp nhận riêng biệt cho từng node

    Mempool có vai trò gì trong Blockchain?

    Mempool đảm nhiệm ba vai trò quan trọng trong quá trình xử lý giao dịch Bitcoin:

    • Lưu trữ tạm thời: Mempool giữ các giao dịch chưa xác nhận mà node đã tiếp nhận, trong khi thời gian tạo block Bitcoin trung bình khoảng 10 phút.

    • Hỗ trợ tiếp nhận và chuyển tiếp giao dịch: Node kiểm tra tính hợp lệ và chính sách tiếp nhận trước khi lưu giao dịch vào Mempool hoặc chuyển tiếp đến node khác.

    • Phản ánh cạnh tranh về phí: Dữ liệu Mempool cho thấy lượng giao dịch đang chờ ở các mức fee rate khác nhau, giúp người dùng tham khảo mức phí phù hợp với tình trạng mạng lưới.

    Với người dùng Bitcoin, dữ liệu mempool hữu ích nhất khi cần lựa chọn phí trước lúc gửi hoặc kiểm tra nguyên nhân giao dịch chờ lâu.

    Phân biệt Mempool, Block và Blockchain

    Mempool, Block và Blockchain có mối liên hệ chặt chẽ trong quá trình xử lý và xác nhận giao dịch, nhưng mỗi thành phần đảm nhận một vai trò riêng. Bảng dưới đây so sánh ba khái niệm dựa trên đặc điểm, trạng thái giao dịch và chức năng trong mạng lưới.

    Tiêu chí

    Mempool

    Block

    Blockchain

    Khái niệm

    Tập hợp giao dịch chưa xác nhận tại một node

    Cấu trúc dữ liệu chứa các giao dịch và thông tin liên quan

    Chuỗi các block liên kết bằng hàm băm

    Chức năng

    Lưu tạm giao dịch để node xử lý và chuyển tiếp

    Tập hợp giao dịch để các node xác minh

    Ghi lại lịch sử giao dịch theo thứ tự block

    Trạng thái giao dịch

    Giao dịch chưa có xác nhận

    Giao dịch có một xác nhận khi block chứa nó thuộc chuỗi chính

    Số xác nhận của giao dịch tăng khi có thêm block nối tiếp

    Điểm cần nhớ

    Các node có thể lưu tập hợp giao dịch khác nhau

    Không phải mọi block được tạo đều được chấp nhận

    Có thể xảy ra tổ chức lại chuỗi

    Thông thường, node tiếp nhận giao dịch Bitcoin vào mempool sau khi kiểm tra. Thợ đào có thể chọn giao dịch đó để đưa vào block. Giao dịch có một xác nhận khi block chứa nó thuộc chuỗi chính, việc xuất hiện trong mempool chưa bảo đảm kết quả này.

    2Mempool hoạt động như thế nào?

    Mempool tham gia vào quá trình xử lý giao dịch từ khi người dùng phát giao dịch lên mạng lưới đến khi giao dịch được đưa vào block. Các bước tiếp nhận, xác minh và lựa chọn giao dịch quyết định cách giao dịch tiến đến trạng thái xác nhận trên Blockchain.

    Bước 1: Giao dịch được tạo và phát lên mạng lưới

    Khi bạn gửi Bitcoin, ví tạo giao dịch, ký bằng khóa riêng rồi phát đến các node kết nối. Tổng phí phụ thuộc vào kích thước ảo của giao dịch, tính bằng vB và fee rate - số satoshi trả cho mỗi vB. Satoshi, viết tắt là sat, là đơn vị bằng một phần trăm triệu BTC.

    Fee rate được biểu thị bằng sat/vB. Hai giao dịch có cùng fee rate vẫn có thể trả tổng phí khác nhau nếu kích thước khác nhau.

    Tổng phí (sat) = Fee rate (sat/vB) × Kích thước giao dịch (vB).

    Sau khi được phát lên mạng lưới, giao dịch có thể được các node tiếp nhận vào Mempool nếu đáp ứng những quy tắc và chính sách liên quan.

    Một ví dụ có thể đối chiếu là giao dịch 4da84d…5256f3e trên Glasschain, được ghi nhận trong block 839.592. Explorer hiển thị tổng phí 0,00639703 BTC, tương đương 639.703 sat, và kích thước ảo 16.602 vB. Chia tổng phí cho kích thước ảo cho kết quả khoảng 38,53 sat/vB.

    Đây là ví dụ phân tích dữ liệu công khai của một giao dịch đã xác nhận. Những con số này giúp kiểm tra cách tính fee rate, nhưng không đủ để suy ra giao dịch đã chờ bao lâu trước khi được xác nhận hoặc mức phí phù hợp cho một giao dịch mới.

    Bước 2: Node tiếp nhận và xác minh giao dịch

    Trước khi chấp nhận một giao dịch vào Mempool, node Bitcoin thực hiện nhiều bước kiểm tra:

    • Kiểm tra cấu trúc và chữ ký: Xác minh giao dịch đáp ứng các quy tắc về định dạng, chữ ký và điều kiện chi tiêu.

    • Kiểm tra UTXO: Đối chiếu các đầu vào với những đầu ra chưa được chi tiêu (Unspent Transaction Outputs), đồng thời kiểm tra giá trị đầu vào, đầu ra và khả năng phát sinh xung đột.

    • Kiểm tra chính sách tiếp nhận: Xem xét các điều kiện như mức phí tối thiểu, giới hạn tài nguyên và quan hệ phụ thuộc với những giao dịch chưa xác nhận khác.

    Một giao dịch hợp lệ theo quy tắc đồng thuận chưa chắc được mọi node chấp nhận vào Mempool. Mỗi node còn áp dụng chính sách tiếp nhận và chuyển tiếp riêng, trong phạm vi phần mềm và cấu hình đang sử dụng.

    Bước 3: Giao dịch chờ được đưa vào Block

    Khi xây dựng block, thợ đào thường ưu tiên giao dịch hoặc nhóm giao dịch có mức phí hiệu dụng cạnh tranh. Với giao dịch độc lập, fee rate được tính bằng tổng phí chia cho kích thước ảo. Với các giao dịch phụ thuộc nhau, cần xem xét cả quan hệ cha-con và mức phí kết hợp.

    Ví dụ đơn giản, giao dịch cha có kích thước 200 vB, trả 200 sat; giao dịch con có kích thước 100 vB, trả 2.800 sat. Tổng phí của nhóm là 3.000 sat trên 300 vB, tương ứng 10 sat/vB. Đây là cách minh họa việc phí của giao dịch con có thể cải thiện mức phí hiệu dụng của nhóm. Khả năng được lựa chọn vẫn phụ thuộc vào điều kiện tiếp nhận, giới hạn block và các giao dịch cạnh tranh khác. Vì vậy, giao dịch được phát trước chưa chắc được xác nhận trước.

    Bước 4: Giao dịch được xác nhận trên Blockchain

    Giao dịch có một xác nhận khi block chứa nó thuộc chuỗi chính. Mỗi block nối tiếp làm số xác nhận tăng thêm một.

    Tổ chức lại chuỗi xảy ra khi node chuyển sang một nhánh hợp lệ khác có tổng công tích lũy lớn hơn. Khi đó, giao dịch trong block bị thay thế có thể mất xác nhận. Càng có nhiều block nối tiếp, việc thay thế lịch sử chứa giao dịch càng khó khăn. Sau khi tiếp nhận block mới, các node thường loại bỏ những giao dịch đã được xác nhận khỏi Mempool. Vì vậy, danh sách giao dịch đang chờ liên tục thay đổi theo hoạt động của mạng lưới.

    Sáu xác nhận là mốc tham khảo phổ biến, nhưng bên nhận có thể yêu cầu số xác nhận khác tùy giao dịch. Khi giao dịch được đưa vào block đầu tiên thuộc chuỗi chính, nó đã có một xác nhận; để đạt sáu xác nhận, cần thêm năm block tiếp theo. Khoảng cách giữa các block không cố định, nên không thể cam kết chính xác thời gian chờ.

    Mempool hoạt động như thế nào?

    Mempool tiếp nhận, xác minh và sắp xếp giao dịch trước khi thợ đào đưa vào block

    3Mempool liên quan gì đến giao dịch Pending?

    Khi ví hiển thị Pending, cần xác định giao dịch đã được phát lên mạng hay vẫn đang chờ xử lý tại dịch vụ. TXID là mã định danh giao dịch, dùng để tra cứu thông tin trên explorer. Bạn có thể lấy mã này từ lịch sử giao dịch của ví hoặc dịch vụ gửi tiền, rồi kiểm tra xem nguồn tra cứu đã ghi nhận giao dịch hay chưa và giao dịch đã có xác nhận hay chưa. Nếu dịch vụ chưa cung cấp TXID, hãy kiểm tra trạng thái xử lý với đơn vị đó.

    Pending và Mempool có giống nhau không?

    Pending và Mempool có liên quan nhưng không đồng nghĩa. Pending là trạng thái giao dịch chưa hoàn tất xác nhận theo thông tin hiển thị trên ví hoặc dịch vụ. Trong khi đó, Mempool là vùng lưu trữ tạm thời các giao dịch chưa xác nhận tại mỗi node.

    Một giao dịch hiển thị Pending có thể đã được node tiếp nhận vào Mempool, chưa được phát lên mạng lưới hoặc chưa xuất hiện trên explorer mà bạn sử dụng. Vì vậy, để xác định trạng thái thực tế, người dùng nên kiểm tra TXID thay vì chỉ dựa vào thông báo của ví.

    Vì sao giao dịch có thể chờ lâu trong Mempool?

    Giao dịch Bitcoin có thể chờ từ vài phút đến nhiều ngày. Những nguyên nhân thường gặp gồm:

    • Fee rate chưa cạnh tranh: Nhiều giao dịch khác trả phí trên mỗi vB cao hơn, khiến giao dịch khó được lựa chọn sớm.

    • Nhu cầu sử dụng không gian block tăng: Các giao dịch mới liên tục xuất hiện và cạnh tranh với giao dịch đã gửi.

    • Phụ thuộc vào giao dịch chưa xác nhận: Giao dịch con phụ thuộc vào giao dịch cha, khả năng được lựa chọn còn liên quan đến mức phí hiệu dụng của nhóm.

    • Khoảng cách giữa các block kéo dài: Mốc 10 phút chỉ là thời gian trung bình. Một block có thể được tìm thấy muộn hơn, làm tăng thời gian chờ ngay cả khi fee rate tương đối cạnh tranh.

    Giao dịch lớn không tự động bị ưu tiên thấp hơn chỉ vì kích thước. Điều cần đối chiếu là fee rate, quan hệ phụ thuộc và tình trạng cạnh tranh tại thời điểm kiểm tra.

    Vì sao giao dịch chưa xác nhận có thể không xuất hiện trên Mempool Explorer?

    Mỗi node duy trì danh sách giao dịch chưa xác nhận riêng, vì vậy dữ liệu trên Mempool Explorer có thể không phản ánh toàn bộ giao dịch đang chờ trong mạng Bitcoin. Nếu không tìm thấy TXID, nguyên nhân có thể là:

    • Giao dịch chưa được phát: Ví chưa gửi giao dịch thành công đến mạng lưới.

    • Giao dịch chưa được tiếp nhận: Node hoặc nguồn dữ liệu của Explorer chưa nhận được giao dịch.

    • Fee rate quá thấp: Giao dịch không đáp ứng ngưỡng phí tiếp nhận của node hoặc bị loại khi Mempool đạt giới hạn tài nguyên.

    • Giao dịch bị thay thế: Một giao dịch khác chi tiêu cùng các đầu vào đã được chấp nhận theo chính sách thay thế của node.

    • Hết thời gian lưu trữ: Node có thể loại giao dịch theo chính sách hết hạn. Thời gian này phụ thuộc vào phần mềm và cấu hình đang sử dụng.

    Không tìm thấy TXID trên một explorer chưa đủ để xác định giao dịch đã thất bại. Hãy kiểm tra lại mã giao dịch, trạng thái phát giao dịch trong ví và đối chiếu với nguồn tra cứu khác. Nếu khoản chuyển do dịch vụ tạo, cần xác nhận dịch vụ đã phát giao dịch lên mạng. Khi trạng thái vẫn chưa rõ, tránh tạo khoản thanh toán mới chỉ dựa trên kết quả “không tìm thấy”.

    Làm gì khi giao dịch Bitcoin Pending quá lâu?

    Nếu giao dịch Bitcoin hiển thị Pending lâu hơn dự kiến, hãy kiểm tra theo bốn bước sau:

    1. Tra cứu TXID: Sao chép mã giao dịch từ ví và tìm trên mempool.space. Kiểm tra giao dịch đã có xác nhận, vẫn đang chờ hay chưa được công cụ ghi nhận.

    2. Đối chiếu fee rate: So sánh fee rate của giao dịch với mức đề xuất và phân bố phí đang hiển thị. Các giá trị cần cùng đơn vị sat/vB; tránh so sánh với tổng phí tính bằng sat.

    3. Kiểm tra khả năng tăng phí: Xem ví hỗ trợ phương pháp nào và giao dịch có đáp ứng điều kiện hay không.

    • RBF (Replace-by-Fee) tạo giao dịch thay thế trả thêm phí. Giao dịch mới phải đáp ứng chính sách tiếp nhận; chỉ tăng fee rate chưa chắc đã đủ.
    • CPFP (Child Pays for Parent) tạo giao dịch con chi tiêu đầu ra của giao dịch cha đang chờ. Phí của giao dịch con giúp cải thiện mức phí hiệu dụng của nhóm. Bạn cần kiểm soát đầu ra phù hợp và có ví hỗ trợ.
    1. Xác minh trước khi tạo khoản thanh toán mới: Nếu không tìm thấy TXID hoặc trạng thái còn mâu thuẫn, kiểm tra lại trong ví và đối chiếu với nguồn khác. Với khoản chuyển do dịch vụ tạo, hãy xác nhận tình trạng xử lý với đơn vị đó để tránh gửi trùng.

    Mempool liên quan gì đến giao dịch Pending?

    Người dùng kiểm tra TXID và phí để xử lý giao dịch Pending

    4Mempool ảnh hưởng đến phí giao dịch như thế nào?

    Lượng giao dịch đang chờ trong Mempool có thể làm tăng mức độ cạnh tranh để được đưa vào block. Mức phí, dung lượng block và cơ chế lựa chọn giao dịch ảnh hưởng đến thứ tự ưu tiên cũng như khả năng giao dịch được xác nhận sớm.

    Vì sao Mempool đông có thể khiến phí giao dịch tăng?

    Không gian trong mỗi block Bitcoin có giới hạn, trong khi số lượng giao dịch cần xử lý thay đổi liên tục. Khi nhu cầu tăng cao, người dùng có thể lựa chọn fee rate cao hơn để cải thiện khả năng được xác nhận sớm. Vì vậy, mức phí cần thiết để cạnh tranh có thể tăng vào những thời điểm mạng lưới đông đúc và giảm khi nhu cầu hạ nhiệt. Bạn có thể tham khảo dữ liệu phí trên mempool.space trước khi gửi Bitcoin, nhưng cần lưu ý đây chỉ là thông tin ước tính.

    Theo tài liệu Runes của dự án Ordinals, giao thức được kích hoạt tại block 840.000 và sử dụng thông điệp ghi trong giao dịch Bitcoin. Vì vậy, hoạt động tạo và chuyển token có thể bổ sung nhu cầu sử dụng không gian block. Đây là giải thích về cơ chế; mức độ ảnh hưởng đến phí trong từng giai đoạn vẫn cần được xác định bằng dữ liệu giao dịch và fee rate tương ứng.

    Fee rate cao có giúp giao dịch được xác nhận sớm hơn không?

    Thông thường là có, nhưng tổng phí cao chưa chắc đồng nghĩa giao dịch được ưu tiên hơn. Chẳng hạn, giao dịch 500 vB trả 5.000 sat có fee rate 10 sat/vB, còn giao dịch 140 vB trả 2.800 sat có fee rate 20 sat/vB. Dù trả tổng phí thấp hơn, giao dịch thứ hai có fee rate cao hơn. Tuy vậy, thợ đào còn xem xét quan hệ phụ thuộc và cách xây dựng block, nên không thể dự đoán thứ tự xác nhận chỉ từ hai con số này.

    Trước khi gửi, hãy đối chiếu fee rate đề xuất trên mempool.space với nhu cầu xác nhận của bạn. Giao dịch không gấp có thể sử dụng mức phí thấp hơn nếu bạn chấp nhận thời gian chờ và khả năng phải điều chỉnh sau đó. Các mức đề xuất chỉ là ước tính vì lượng giao dịch cạnh tranh và thời điểm xuất hiện block mới luôn thay đổi.

    Nếu giao dịch đã được phát, xem lại mục xử lý Pending để kiểm tra khả năng tăng phí bằng RBF hoặc CPFP.

    Những yếu tố ảnh hưởng đến thứ tự ưu tiên giao dịch

    Khả năng một giao dịch được đưa vào block phụ thuộc vào cả mức phí và tập hợp giao dịch mà thợ đào có thể lựa chọn:

    • Fee rate: Mức phí trên mỗi vB giúp đánh giá khả năng cạnh tranh của giao dịch.

    • Quan hệ phụ thuộc: Giao dịch cha và con có thể được xem xét theo mức phí hiệu dụng của cả nhóm.

    • Giới hạn block: Kích thước và các giới hạn kỹ thuật ảnh hưởng đến cách kết hợp giao dịch.

    • Chính sách tiếp nhận, chuyển tiếp và xây dựng block: Những chính sách này ảnh hưởng đến giao dịch mà node lưu giữ và thợ đào lựa chọn.

    • Đường truyền giao dịch: Giao dịch gửi riêng đến thợ đào có thể không xuất hiện trên các node mà công cụ tra cứu theo dõi.

    Vì vậy, vị trí hiển thị trên explorer chỉ là ước tính từ nguồn dữ liệu của công cụ, không phải thứ tự xác nhận được toàn mạng lưới bảo đảm.

    Mempool ảnh hưởng đến phí giao dịch như thế nào?

    Khám phá cách mức phí, quan hệ phụ thuộc và chính sách mạng lưới quyết định thứ tự giao dịch

    5Cách xem Mempool Bitcoin

    Bạn có thể dùng mempool.space để kiểm tra giao dịch cụ thể hoặc quan sát tình trạng giao dịch chờ. Khi đọc dữ liệu, cần phân biệt thông tin đã được xác nhận với dự báo của công cụ.

    Mempool Explorer là gì?

    Công cụ theo dõi mempool giúp quan sát các giao dịch chưa xác nhận mà nguồn dữ liệu của công cụ ghi nhận. Mempool.space là một ví dụ, đồng thời cung cấp thông tin về giao dịch và block đã xác nhận. Khi sử dụng, cần phân biệt hai nhóm dữ liệu: block đã xác nhận phản ánh lịch sử trên chuỗi, còn block dự kiến mô phỏng cách các giao dịch đang chờ có thể được phân bổ. Vì vậy, giao dịch nằm trong block dự kiến chưa có nghĩa nó đã được xác nhận hoặc chắc chắn sẽ xuất hiện trong block tiếp theo.

    Cách xem Mempool Bitcoin trên mempool.space

    Thực hiện năm bước dưới đây để kiểm tra giao dịch và đọc dữ liệu phí trên mempool.space:

    1. Truy cập mempool.space bằng trình duyệt trên máy tính hoặc điện thoại của bạn.

    2. Quan sát các block dự kiến và thông tin fee rate hiển thị trên từng block. Đây là cách công cụ mô phỏng việc phân bổ giao dịch đang chờ, không phải các block đã được xác nhận.

    3. Xem bảng phí đề xuất, đọc đơn vị sat/vB và chọn mức phù hợp với nhu cầu xác nhận. Các mức đề xuất có thể thay đổi khi giao dịch mới xuất hiện.

    4. Kiểm tra giao dịch: Nhập TXID vào ô tìm kiếm. Đọc trạng thái xác nhận, tổng phí, kích thước ảo và fee rate. Nếu giao dịch đang chờ, xem thêm vị trí trong block dự kiến nếu có. Ghi lại thời điểm tra cứu khi cần so sánh với lần kiểm tra sau.

    5. Theo dõi biểu đồ mempool và kiểm tra đơn vị đang hiển thị. Nếu biểu đồ dùng vMB, giá trị tăng cho thấy tổng kích thước ảo của các giao dịch đang chờ tại nguồn theo dõi tăng lên; điều này không nhất thiết có nghĩa số lượng giao dịch tăng tương ứng. Đọc thêm phân bố fee rate để biết lượng dữ liệu đang cạnh tranh ở từng mức phí.

    Lưu ý bảo mật: Bạn chỉ cần TXID để tra cứu một giao dịch Bitcoin trên mempool.space hoặc Blockchain Explorer phù hợp. Tuyệt đối không cung cấp private key, seed phrase hoặc mật khẩu ví cho bất kỳ công cụ tra cứu nào.

    TXID có thể được tra cứu công khai, nhưng việc chia sẻ mã này với người khác có thể tiết lộ địa chỉ, số tiền và những thông tin liên quan trên blockchain. Vì vậy, hãy cân nhắc quyền riêng tư trước khi công khai dữ liệu giao dịch.

    Cách xem Mempool Bitcoin

    Khám phá cách theo dõi giao dịch Bitcoin và phân tích phí trên mempool.space

    Những chỉ số quan trọng cần theo dõi trên Mempool

    Khi theo dõi Mempool Bitcoin, bạn nên chú ý ba nhóm chỉ số:

    • Dung lượng giao dịch chờ (vMB): Cho biết tổng kích thước ảo của các giao dịch đang chờ tại nguồn theo dõi; 1 vMB tương đương 1 triệu vB. Chỉ số này khác với lượng bộ nhớ máy tính mà node sử dụng để duy trì mempool. Muốn đánh giá cạnh tranh về phí, cần xem thêm phân bố fee rate.

    • Số giao dịch chưa xác nhận: Phản ánh số lượng giao dịch đang chờ tại nguồn dữ liệu được theo dõi. Chỉ số này cần được đọc cùng dung lượng Mempool vì mỗi giao dịch có kích thước khác nhau.

    • Phân bố fee rate (sat/vB): Cho biết mức phí của các giao dịch đang chờ, giúp người dùng tham khảo mức phí cạnh tranh ở thời điểm hiện tại.

    Các chỉ số có thể thay đổi liên tục. Vì vậy, hãy kiểm tra dữ liệu mới nhất trước khi gửi giao dịch thay vì chỉ dựa vào những mốc thống kê lịch sử.

    6Giới hạn và những hiểu lầm thường gặp về Mempool

    Mempool có đặc điểm khác nhau tùy theo thiết kế Blockchain và chính sách của từng node. Giới hạn lưu trữ, khả năng loại bỏ giao dịch chưa xác nhận và mối liên hệ với MEV là những khía cạnh quan trọng trong quá trình vận hành của Mempool.

    Mempool của các Blockchain có giống nhau không?

    Không. Cách tiếp nhận, lưu trữ và lựa chọn giao dịch chưa xác nhận phụ thuộc vào thiết kế của từng Blockchain. Bitcoin, Ethereum và Solana có những cơ chế xử lý giao dịch khác nhau:

    • Bitcoin: Mỗi node duy trì Mempool riêng và áp dụng chính sách tiếp nhận giao dịch. Khi xây dựng block, thợ đào thường ưu tiên các giao dịch hoặc nhóm giao dịch có mức phí hiệu dụng cạnh tranh.

    • Ethereum: Các node có thể duy trì transaction pool chứa giao dịch chưa được đưa vào block. Ngoài phí, việc xử lý còn liên quan đến nonce (số thứ tự giao dịch của tài khoản) và gas, đơn vị đo tài nguyên tính toán. Cơ chế EIP-1559 phân biệt phí cơ sở (base fee) với phí ưu tiên (priority fee).

    • Solana: Giao dịch được chuyển đến các validator đảm nhiệm xử lý trong những khoảng thời gian được phân công. Cách truyền và xử lý này khác với mô hình mempool công khai thường được mô tả ở Bitcoin, nên người dùng cần đọc trạng thái và phí theo công cụ của Solana.

    Khi tra cứu giao dịch trên một mạng khác, cần sử dụng explorer và cách đọc phí phù hợp với mạng đó. Không nên áp dụng trực tiếp đơn vị sat/vB hoặc quy trình xử lý giao dịch Bitcoin cho Ethereum và Solana.

    Mempool đầy có khiến Blockchain ngừng hoạt động không?

    Không. Việc Mempool của một node đạt giới hạn không đồng nghĩa mạng Bitcoin ngừng hoạt động. Khi dung lượng lưu trữ giao dịch chờ vượt mức cho phép, node có thể loại bỏ những giao dịch có mức phí kém cạnh tranh và điều chỉnh ngưỡng phí tiếp nhận theo chính sách đang áp dụng.

    Trong khi đó, thợ đào vẫn có thể tạo block mới. Một giao dịch bị loại khỏi Mempool của node này vẫn có thể tồn tại trên node khác hoặc được phát lại nếu đáp ứng điều kiện tiếp nhận. Vì vậy, cần phân biệt giữa giới hạn lưu trữ giao dịch của từng node và khả năng tiếp tục tạo block của mạng Bitcoin.

    Giao dịch có thể bị xóa khỏi Mempool không?

    Một giao dịch chưa xác nhận có thể không còn xuất hiện trong Mempool của một node vì những nguyên nhân sau:

    • Được xác nhận: Giao dịch đã được đưa vào block và không còn cần lưu trong Mempool.

    • Hết thời gian lưu trữ: Giao dịch bị loại theo chính sách hết hạn của node.

    • Mempool đạt giới hạn: Node loại các giao dịch có mức phí thấp để giải phóng bộ nhớ.

    • Bị thay thế: Một giao dịch thay thế hợp lệ được node chấp nhận theo chính sách liên quan.

    • Phát sinh xung đột: Một giao dịch khác chi tiêu cùng đầu vào được xác nhận, khiến giao dịch đang chờ không còn hợp lệ.

    Giới hạn và những hiểu lầm thường gặp về Mempool

    Giao dịch có thể biến mất khỏi Mempool khi được xác nhận, hết hạn hoặc bị node loại bỏ

    Mempool có liên quan gì đến MEV?

    Có. Trên một số Blockchain như Ethereum, thông tin giao dịch đang chờ có thể được các bot theo dõi để khai thác MEV (Maximal Extractable Value). Một ví dụ là sandwich attack, trong đó bot tìm cách hưởng lợi từ việc sắp xếp giao dịch quanh một lệnh hoán đổi. Tuy nhiên, MEV là chủ đề nâng cao và không phải đặc điểm giống nhau trên mọi Mempool.

    Mempool là một thành phần quan trọng trong quá trình xử lý giao dịch blockchain, giúp các node lưu trữ và chuyển tiếp những giao dịch chưa được xác nhận. Việc hiểu rõ cơ chế hoạt động của Mempool giúp người dùng nhận biết nguyên nhân giao dịch chậm, đánh giá tình trạng mạng lưới và lựa chọn mức phí phù hợp hơn. Hy vọng những thông tin từ Coinminutes đã giúp bạn có cái nhìn toàn diện về Mempool và vai trò của thành phần này trong hệ sinh thái Bitcoin.